عفونت قارچی واژن چیست؟ ۶ علت رایج + درمان قطعی عفونت قارچی واژن

عفونت قارچی واژن مانند مهمانی ناخوانده بی‌خبر از راه می‌رسد و با علائمی ناخوشایند، زندگی روزمره شما را بهم می‌ریزد. اگر سوزش، خارش و ترشحات غیرطبیعی دارید، ممکن است به این عفونت مبتلا شده باشید. عفونت واژن توسط قارچی به نام کاندیدا (Candida) ایجاد می‌شود.

تعداد این قارچ در واژن کم است، اما وقتی تعادل باکتری‌ها و مخمرها در واژن تغییر می‌کنند، ممکن است مقدار کاندیدا بیشتر شود. اگرچه این مشکل اغلب خفیف است، اما در صورت عدم درمان می‌تواند منجر به عوارض شدیدتری شود. در این مقاله به طور کامل در مورد علت، علائم و نحوه درمان عفونت قارچی واژینال صحبت می‌کنیم.

عفونت قارچی واژن چیست؟

پزشکان عفونت قارچی واژن (Vaginal Yeast Infection) را به عنوان عفونتی در واژن تعریف می‌کنند که توسط قارچی به نام کاندیدا ایجاد می‌شود. کاندیدا نوعی قارچ است که روی پوست و داخل بدن در مکان‌هایی مانند دستگاه گوارش، دهان، گلو و واژن وجود دارد.

کاندیدا به خودی خود مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما وقتی در بدن چیزی تغییر کند که باعث افزایش رشد آن شود، کاندیدا می‌تواند تکثیر شود. با تکثیر این قارچ، واژن عفونی می‌شود. نام‌های دیگر عفونت قارچی واژن عبارتند از:

• واژینیت کاندیدایی
• کاندیدیازیس واژن
• کاندیدیازیس ولوواژینال

عفونت قارچی واژن چقدر شایع است؟

کاندیدیازیس واژن بسیار شایع است. مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) تخمین می‌زنند که ۷۵ درصد از زنان حداقل یک عفونت قارچی در طول زندگی خود و حدود ۴۵ درصد نیز بیشتر از چند مورد عفونت قارچی را در طول زندگی خود تجربه می‌کنند.

عکس عفونت قارچی واژن

در ادامه می‌توانید عکس عفونت قارچی واژینال را ببینید تا عوارض ناشی از آنها را بهتر درک کنید:

دلایل به وجود آمدن عفونت قارچی واژن

در بیشتر موارد، علت عفونت قارچی واژینال دقیقا مشخص نیست! اما برخی شرایط می‌توانند رشد بیش از حد این مشکل را تحریک کنند. این موارد عبارتند از:

• دیابت: به خاطر کنترل ضعیف سطح قند خون یا در صورت مصرف داروهای مهارکننده‌های SGLT2 رخ می‌دهد.
• هورمون‌ها: در صورت مصرف داروهای ضدبارداری یا از بین رفتن تعادل هورمونی در زمانی که پریود در شرف شروع است.
• داروها: آنتی‌بیوتیک‌ها اغلب باکتری‌های طبیعی واژن را که تعداد قارچ را کنترل می‌کنند، از بین می‌برند و باعث رشد بیش از حد کاندیدا می‌شوند.
• بارداری: هورمون‌های بارداری خطر عفونت‌های قارچی را افزایش می‌دهند.
• محصولات خاص: دوش واژینال (شستشوی داخل واژن)، شوینده‌های زنانه، اسپرم‌کش‌ها، صابون‌ها، پودرها و دئودورانت‌ها همگی می‌توانند باعث تحریک افزایش کاندیدا شوند.
• سیستم ایمنی ضعیف: سیستم ایمنی ضعیف منجر به افزایش رشد قارچ می‌شود. عفونت قارچی در افراد مبتلا به HIV (ایدز) بیشتر است و حتی با وجود درمان احتمال عود بیماری وجود دارد.
• رژیم غذایی: برنامه غذایی سرشار از قند و کربوهیدرات‌های تصفیه شده می‌توانند رشد قارچ را افزایش دهند، زیرا کاندیدا از قند تغذیه می‌کند.
• پوشیدن لباس‌های تنگ: به دام افتادن گرما و رطوبت در ناحیه تناسلی، محیط مناسبی را برای رشد سریع قارچ فراهم می‌کند.

نکته مهم:

افراد با فعالیت جنسی بیشتر، اغلب در معرض ابتلا به عفونت‌های قارچی هستند. درحقیقت، رابطه جنسی باکتری‌های جدیدی را وارد واژن می‌کند؛ اما باید بدانید که عفونت‌های قارچی، عفونت‌های مقاربتی (STI) نیستند. اگر عفونت قارچی واژن دارید، شریک زندگی‌تان آن را به شما منتقل نکرده است.

عوامل خطر عفونت قارچی واژینال

اگر موارد زیر را داشته باشید، احتمال ابتلا به عفونت قارچی واژن در شما بیشتر است:

• باردار هستید.
• آنتی بیوتیک مصرف می‌کنید یا اخیرا مصرف کرده‌اید.
• سیستم ایمنی ضعیفی دارید.
• دیابت دارید.
• اگر تغییرات هورمونی دارید (به خاطر بارداری یا قاعدگی).
• داروهای خاصی مانند استروئیدها یا شیمی درمانی مصرف می‌کنید.

اگر هم قرص یا سایر داروهای ضدبارداری هورمونی مصرف می‌کنید، در معرض خطر ابتلا به این عارضه هستید.

عوارض عفونت قارچی واژن (کوتاه مدت + بلند مدت)

اگر کاندیدیازیس واژن درمان نشود، عوارض کوتاه مدت و بلند مدت زیر را ایجاد می‌کند:

علائم و نشانه‌های عفونت قارچی واژن

شایع‌ترین علائم عفونت قارچی واژن، خارش و سوزش در فرج (قسمت بیرونی و قابل مشاهده دستگاه تناسلی) است. این قسمت شامل لابیا (لب‌ها)، کلیتوریس، دهانه واژن و دهانه مجرای ادرار است. با این حال، بهترین حالت این است که نشانه‌های این عفونت را به دو دسته خفیف و شدید به شرح زیر تقسیم کرد:

علائم عفونت قارچی واژن خفیف

• خارش خفیف یا متناوب واژن
• سوزش جزئی، به‌ویژه هنگام ادرار یا رابطه جنسی
• ترشحات سفید، غلیظ و بدون بوی بد (شبیه پنیر)
• قرمزی یا التهاب خفیف ناحیه واژن
• احساس ناراحتی یا خشکی خفیف

علائم عفونت قارچی واژن شدید

• خارش شدید و مداوم که آزاردهنده است
• سوزش شدید هنگام ادرار یا تماس
• تورم و قرمزی قابل‌توجه واژن و لابیا
• ترشحات بسیار غلیظ، حجیم و گاهی تکه‌تکه
• درد در حین رابطه جنسی
• ترک‌خوردگی، زخم یا حساسیت شدید پوست اطراف واژن
• احساس درد یا فشار مداوم در ناحیه تناسلی

چه زمانی باید در مورد علائم عفونت قارچی واژینال به پزشک مراجعه کنم؟

اگر متوجه تغییری در ترشحات خود شدید یا علائم دیگری از عفونت قارچی واژن دارید، به پزشک خود اطلاع دهید. اگر قبلا عفونت قارچی داشته‌اید، بهتر است قبل از استفاده از داروهای بدون نسخه، پزشک متخصص زنان و زایمان خود را مطلع کنید.

علائم عفونت قارچی مشابه سایر انواع عفونت‌های واژن هستند و شاید نوع عفونت شما متفاوت باشد و به داروهای کاندیدیازیس پاسخ ندهد. اگر اولین باری است که علائم عفونت قارچی واژن را تجربه می‌کنید، باز هم تنها پزشک مجرب است که مشکل را برطرف می‌کند.

اگر مشکل خروج باد از واژن دارید این مطلب برای شماست!

نحوه تشخیص عفونت قارچی واژن

تشخیص عفونت قارچی واژن اغلب شامل ترکیبی از ارزیابی علائم بیمار، انجام معاینه فیزیکی و انجام آزمایش‌های آزمایشگاهی است. در ادامه به مراحلی که پزشک برای تشخیص این عارضه انجام می‌دهد، اشاره می کنیم:

۱- ارزیابی علائم

پزشک با پرسیدن در مورد علائم بیمار، از جمله ماهیت، مدت و شدت خارش، سوزش، ترشحات و هرگونه درد، روند تشخیص را شروع می‌کند. همچنین ممکن است سابقه پزشکی دقیقی برای شناسایی هرگونه عوامل خطر یا عفونت‌های مکرر از شما گرفته شود.

۲- معاینه فیزیکی

معاینه لگن برای بررسی ظاهری ناحیه واژن و فرج انجام می‌شود. پزشک به دنبال علائم قرمزی، تورم و ترشحاتی خواهد بود که مشخصه عفونت قارچی هستند. بازدید بصری اهمیت زیادی برای بررسی عفونت دارد.

۳- معاینه میکروسکوپی

پزشک در طول معاینه لگن ممکن است از یک سواب استریل برای جمع‌آوری نمونه‌ای از ترشحات واژن استفاده کند که زیر میکروسکوپ بررسی می‌شوند. این کار برای این است که سلول‌های قارچی را پیدا کرده و وجود کاندیدا را تایید کند.

۴- آزمایش کشت

پزشک ممکن است آزمایش کشت را نیز توصیه کند. این تست شامل قرار دادن نمونه در یک محیط مخصوص است که رشد قارچ را تقویت می‌کند. آزمایش کشت می‌تواند نوع خاص کاندیدای عامل عفونت را شناسایی کند و به خصوص در موارد عفونت‌های مکرر یا زمانی که عفونت به درمان‌های استاندارد پاسخ نمی‌دهد، مفید است.

۵- آزمایش pH

سطح pH محیط واژن نیز می‌تواند آزمایش شود. عفونت قارچی واژن اغلب pH واژن را تغییر نمی‌دهد. این مقدار در محدوده طبیعی ۴.۰ تا ۴.۵ باقی می‌ماند. اگر pH بالاتر باشد، ممکن است نشان‌دهنده نوع متفاوتی از عفونت مانند واژینوز باکتریایی یا تریکومونیازیس باشد.

۶- آزمایش‌های اضافی

اگر عفونت مکرر یا مداوم باشد، ممکن است تست‌های بیشتری برای رد بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت یا بررسی سایر عفونت‌هایی انجام شوند. این آزمایش‌ها در شرایطی که وضعیت پیچیده‌تر است و تشخیص راحت‌تر نیست، انجام می‌شود.

راه‌های درمان عفونت قارچی واژن

درمان عفونت قارچی واژینال به شدت و فراوانی عفونت‌ها بستگی دارد. در ادامه به روش های درمان مختلف اشاره می‌کنیم:

درمان عفونت قارچی با کرم و شیاف

• کرم‌ها و پمادهای ضد قارچ موضعی: می‌توان به کلوتریمازول (لوتریمین) و میکونازول (مونیستات) اشاره کرد. این داروها مستقیما روی ناحیه آسیب دیده اعمال می‌شوند تا خارش، سوزش و ترشحات را کاهش دهند. این داروها اغلب بسته به نوع محصول و شدت عفونت، به مدت یک تا ۷ روز استفاده می‌شوند.
• شیاف‌های واژینال: می‌توان به کلوتریمازول و میکونازول اشاره کرد. این داروها با استفاده از یک اپلیکاتور وارد واژن می‌شوند تا داروی ضد قارچ را مستقیما در محل مورد نیاز قرار دهند. درمان اغلب ۳ تا ۷ روز طول می‌کشد.

درمان خانگی عفونت قارچی واژن

• مصرف پروبیوتیک‌ها: قرص‌های مکمل لاکتوباسیلوس یا ماست حاوی کشت‌های زنده می‌توانند به بازگرداندن تعادل طبیعی باکتری‌ها و مخمرها در واژن کمک کنند.
• تغییرات رژیم غذایی: کاهش مصرف قند می‌تواند مفید باشد، زیرا سطح بالای قند می‌تواند رشد قارچ کاندیدا را افزایش دهد. مصرف شیرینی، کیک، بیسکویت، شکلات و برخی نوشابه‌ها و آبمیوه‌ها را محدود کنید.
• پوشش و بهداشت مناسب: پوشیدن لباس زیر نخی قابل تنفس و اجتناب از لباس‌های تنگ می‌توانند رطوبت را کاهش دهند. حفظ بهداشت و خشک نگه داشتن ناحیه تناسلی و اجتناب از دوش واژینال نیز می‌توانند در جلوگیری از عفونت اثربخش باشند. همچنین از دئودورانت‌های زنانه و تامپون‌های معطر خودداری کنید.

درمان عفونت قارچی با قرص فلوکونازول

به فلوکونازول (دیفلوکان) به صورت تک دوز یا چند دوز بسته به شدت و عود عفونت مصرف می‌شود. اغلب یک دوز موثر است، اما عفونت‌های شدید یا مکرر ممکن است به دوره درمان طولانی‌تری نیاز داشته باشند.

یک دوره طولانی‌تر که در آن دوزهای متعدد فلوکونازول طی چند هفته مصرف می‌شوند، عفونت را کامل ریشه‌کن کرده و از عود جلوگیری می‌کند. پس از درمان اولیه، یک دوز هفتگی فلوکونازول به مدت شش ماه یا بیشتر برای جلوگیری از عود مکرر در زنان مبتلا به عفونت‌های مزمن قارچی استفاده می‌شود.

درمان عفونت قارچی واژن با دستگاه مونالیزا تاچ

دستگاه مونالیزا تاچ یک روش نوین غیر تهاجمی برای درمان عفونت‌های قارچی مزمن و مشکلات مخاط واژن است. در این روش، از لیزر فرکشنال CO₂ استفاده می‌شود. این دستگاه با ایجاد حرارت کنترل‌شده، باعث تحریک کلاژن‌سازی و بازسازی بافت مخاط واژن می‌شود.

در نتیجه، دفاع طبیعی مخاط را تقویت می‌کند و عفونت قارچی کم می‌شود. دستگاه مونالیزا تاچ با درد و عوارض جانبی کمی همراه است و به بهبود خشکی، سوزش و خارش ناشی از عفونت قارچی نیز کمک می‌کند. همچنین مناسب بانوانی است که به درمان‌های دارویی معمول پاسخ ندادند.

نتیجه گیری؛ چگونه از عفونت قارچی واژن پیشگیری کنیم؟

برای جلوگیری از ابتلا به عفونت قارچی واژینال، ابتدا باید از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک خودداری کنید. پس از مصرف آنتی‌بیوتیک، باید مکمل‌هایی مصرف کنید که از میکروبیوتای مختل شده بدن پشتیبانی می‌کنند. به ویژه در دوره‌هایی که سیستم ایمنی بدنتان ضعیف است، این امکان را دارید از مکمل‌های پروبیوتیک حاوی لاکتوباسیل استفاده کنید.

همچنین روتین بهداشتی منظمی را ترتیب دهید و از مواد ملایم برای شستشوی ناحیه تناسلی استفاده کنید. مهم است که تا حد امکان لباس زیر نخی بپوشید و از پوشیدن لباس‌های تنگ و غیرقابل تنفس خودداری کنید. دوش واژینال را کنار بگذارید تا میکروارگانیسم‌های سالم دوباره رشد کنند. به طور کلی، با پیشگیری می‌توانید این مشکل را رفع کنید.

درمان عفونت قارچی واژن با کلینیک نلارا

کلینیک نلارا یک مرکز تخصصی پوست، زیبایی و بیماری‌های زنان است که در تهران خدمات درمانی و مشاوره‌ای در زمینه مشکلات واژن مثل خشکی، سوزش، خارش و عفونت‌های مکرر ارائه می‌دهد. کلینیک ما به شما در درمان عفونت‌های قارچی واژن تحت نظر پزشک متخصص کمک می‌کند. در کلینیک ابتدا علت ناراحتی بررسی و تشخیص داده می‌شود و سپس درمان مناسب تجویز خواهد شد تا علائمی مثل خارش، سوزش و ترشحات غیرطبیعی به طور مؤثر رفع شوند.

سوالات متداول

درمان عفونت قارچی واژن با آب نمک موثر است؟

آب نمک ممکن است به کاهش التهاب و خارش کمک کند، اما به تنهایی قادر به درمان کامل عفونت قارچی نیست و نباید جایگزین داروهای ضد قارچ شود.

طب سنتی در درمان عفونت قارچی واژن چه می‌گوید؟

طب سنتی استفاده از گیاهان ضد قارچ، حمام نمک با دم‌کرده گیاهان و رعایت رژیم غذایی سالم را توصیه می‌کند، اما اثرات آن علمی و قطعی نیست!

آیا عفونت قارچی واژن می‌تواند باعث بروز مشکلات باروری شود؟

عفونت قارچی باعث ناباروری نمی‌شود، اما در صورت عفونت شدید یا مزمن می‌تواند شرایط را برای سایر عفونت‌ها و التهاب‌های لگنی فراهم کند که در ناباروری اثر دارند.

عفونت قارچی واژن در زنان متاهل بیشتر از مجرد است؟

مجرد یا متاهل بودن تنها عامل تعیین‌کننده نیست؛ اما این مشکل در زنان متاهل اغلب بیشتر است، زیرا بارداری و رابطه جنسی در این عفونت نقش مهمی دارند.