خشکی واژن چیست؟ + ۵ علت شایع + درمان

مطالعات نشان می‌دهند که بیش از نیمی از زنان یائسه و تقریبا یک نفر از هر ۵ زن قبل از یائسگی خشکی واژن را تجربه می‌کنند. این مشکل می‌تواند برای زنان در هر سنی اتفاق بیفتد. خشکی دیواره واژن می‌تواند باعث خارش و احساس ناراحتی شود و همچنین رابطه جنسی را دردناک کند. در این مقاله به طور کامل در مورد علت و نحوه درمان خشکی دیواره واژن صحبت می‌کنیم. همراه ما باشید.

خشکی واژن چیست؟

خشکی واژن (Vaginal Dryness) یعنی اینکه میزان رطوبت واژن کم است. واژن یک محیط روان‌کننده دارد، به این معنی که مایعات در این محیط برای به حداقل رساندن اصطکاک تولید می‌شوند. مایعات یا ترشحات، واژن را در برابر عفونت‌هایی مانند واژینوز (متعادل نبودن باکتری‌های طبیعی) و عفونت‌های قارچی محافظت می‌کنند. کم شدن این مایعات و ترشحات، باعث خشک شدن محیط واژن می‌شود.

علائم خشکی واژن

اگر هر یک از علائم زیر را مشاهده کردید، ممکن است خشکی دیواره واژن را تجربه کنید:

• در داخل یا اطراف واژن خود احساس درد، خشکی یا خارش دارید.
• در طول رابطه جنسی درد یا ناراحتی احساس می‌کنید.
• بیش از حد معمول به سرویس می روید (ادرار زیاد).
• مدام به عفونت‌های مکرر دستگاه ادراری (UTI) مبتلا می‌شوید.

اگر متوجه هرگونه علائم خشکی واژن شدید، حتماً به پزشک مراجعه کنید تا علت مشخص و مشکل درمان شود.

علت خشکی واژن

شما می‌توانید در هر سنی و به دلایل مختلف دچار خشکی دیواره واژن شوید. در ادامه به ۵ علت شایع اشاره می‌کنیم:

1- کاهش سطح استروژن (یائسگی و تغییرات هورمونی)

استروژن نقش اساسی در حفظ ضخامت و رطوبت دیواره‌های واژن دارد. زمانی که سطح این هورمون کاهش پیدا می‌کند، بافت واژن نازک‌تر و خشک‌تر شده و میزان ترشحات طبیعی کم می‌شود. این وضعیت به‌ویژه در دوره پیش از یائسگی (پری‌منوپاز) و بعد از یائسگی بسیار رایج است. پس از یائسگی، تخمدان‌ها تولید استروژن را کاهش می‌دهند و این کاهش باعث می‌شود بافت‌های واژن انعطاف و رطوبت خود را از دست بدهند (آتروفی واژن).

2- بارداری و شیردهی

سطح استروژن در دوران بارداری و به‌ویژه هنگام شیردهی کاهش می‌یابد. این کاهش هورمون یک پاسخ طبیعی بدن است و می‌تواند باعث شود واژن به‌مقدار کافی رطوبت تولید نکند. در بسیاری از زنان، شیردهی باعث تداوم پایین بودن استروژن می‌شود و به‌تبع آن خشکی واژن بیشتر خواهد شد. این نوع خشکی اغلب موقتی است و با پایان شیردهی و بازگشت سطح هورمون‌ها به حالت قبلی، علائم بهبود پیدا می‌کنند.

3- داروها و درمان‌های پزشکی

برخی داروها می‌توانند باعث خشکی واژن شوند، به‌خصوص آن‌هایی که بر هورمون‌ها تأثیر می‌گذارند یا میزان ترشحات بدن را کاهش می‌دهند. داروهای ضدافسردگی، ضد حساسیت (آنتی‌هیستامین‌ها) و برخی هورمون‌درمانی‌ها جزو این دسته هستند. همچنین داروهای مصرف‌شده در درمان سرطان می‌توانند تغییرات هورمونی شدید ایجاد کنند و منجر به خشکی مخاط واژن شوند.

4- استفاده از مواد تحریک‌کننده و بهداشت نادرست

بعضی از صابون‌ها، ژل‌های شستشو، دئودورانت‌ها و دوش‌های واژینال می‌توانند با تغییر pH طبیعی واژن یا تحریک بافت آن باعث خشکی و التهاب شوند. این محصولات اغلب حاوی ترکیباتی هستند که رطوبت طبیعی واژن را از بین می‌برند و بافت را خشک‌تر و حساس‌تر می‌کنند. همچنین استفاده از محصولات معطر در ناحیه تناسلی باعث کاهش رطوبت، ایجاد حساسیت و خارش می‌شود.

5- اختلالات سیستم ایمنی و بیماری‌های زمینه‌ای

برخی اختلالات خود ایمنی مثل شوگرن (Sjögren’s syndrome) روی غدد تولید کننده رطوبت در بدن تاثیر می‌گذارند. این مشکل باعث خشکی در چندین ناحیه از جمله چشم‌ها، دهان و واژن می‌شود. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به غددی حمله می‌کند. علاوه‌بر شوگرن، دیابت و برخی اختلالات متابولیک (فشار خون بالا، تری گلیسیرید بالا، سطح پایین کلسترول HDL و مقاومت به انسولین) هم می‌توانند باعث خشکی مخاط‌ها شوند.

چگونه چرخه قاعدگی می‌تواند بر خشکی واژن تاثیر بگذارد؟

هورمون‌های استروژن و پروژسترون در طول چرخه قاعدگی شما نوسان دارند. این هورمون‌ها همچنین بر میل جنسی تاثیر می‌گذارند. سطح استروژن در بخشی از چرخه پریودی کاهش می‌یابد و تولید مایع طبیعی نیز کمتر می‌شود. در فاز ابتدای پریود یا در بخش لوتئال (بعد از تخمک‌گذاری)، استروژن نسبتا پایین‌تر است. این موضوع باعث شود بافت واژن کمتر مرطوب و نرم می‌شود و احساس خشکی یا ناراحتی را به همراه دارد.

زمانی که استروژن کم می‌شود، پروژسترون که در بخش دوم چرخه زیاد می‌شود ممکن است اثر خشک‌کننده روی مخاط‌های بدن داشته باشد. ترکیب این تغییرات باعث می‌شود برخی زنان در روزهای نزدیک به شروع قاعدگی یا در اوایل فاز لوتئال، احساس خشکی بیشتر داشته باشند، حتی اگر این تغییر موقتی باشد.

آیا احساسات می‌توانند بر میل جنسی و خشکی واژن تاثیر بگذارند؟

سلامت جسمی و روانی شما می‌تواند تا حد زیادی بر میل جنسی و خشکی دیواره واژن تاثیر بگذارد. دلایل مختلفی وجود دارند که ممکن است در طول رابطه جنسی متوجه خشکی شوید. از خود سوالات زیر را بپرسید:

• آیا نحوه تعامل شما و شریک زندگی‌تان باعث برانگیخته شدن میل جنسی شما می‌شود؟
• آیا در کنار او احساس امنیت می‌کنید؟
• چه چیزی باید تغییر کند تا رابطه جنسی برای شما لذت‌بخش‌تر شود؟

اگر از نظر جنسی تحریک می‌شوید، اما هنوز احساس خشکی می‌کنید، ممکن است بدن شما به زمان نیاز داشته باشد تا با مغزتان هماهنگ شود. با شریک زندگی خود در مورد افزایش میزان معاشقه صحبت کنید. کمی وقت بگذارید و در مورد سلامت جنسی خود فکر کنید. اگر خشکی واژن و کاهش میل جنسی را تجربه کرده‌اید، این موضوع می‌تواند ناشی از عوامل زیادی از جمله مصرف دارو، مشکلات روانی (افسردگی) و بیماری زمینه‌ای باشد.

راه‌های درمان خشکی واژن

اولین قدم مراجعه به مطب است تا هرگونه مشکل پزشکی جدی زمینه‌ای رد شود و یک برنامه درمانی حرفه‌ای متناسب با شرایط خود را دریافت کنید. درمان‌های رایج عبارتند از:

• استروژن موضعی: کرم یا پماد در داخل و اطراف واژن برای تشویق تولید رطوبت استفاده می‌شود. با این حال، این درمان برای زنانی که سابقه سرطان سینه یا آندومتر دارند یا بانوان باردار یا شیرده، توصیه نمی‌شود.
• روان‌کننده‌ها و مرطوب‌کننده‌ها: برخی از بانوان از محصولاتی مانند ژل K-Y برای کاهش اصطکاک ناراحت‌کننده و تسکین پوست تحریک‌شده استفاده می‌کنند. همچنین برندهای دیگری وجود دارند که بهتر است پزشک تجویز کند.
• تغییر در رژیم غذایی: برخی از ویتامین‌ها و مکمل‌ها باعث افزایش خون‌رسانی به دیواره واژن می‌شوند. علاوه بر این، مصرف غذاهای غنی از فیتواستروژن‌ها مانند دانه کتان، توفو و سویا ممکن است در بهبود سلامت واژن نقش داشته باشد.

لیزر مونالیزا تاچ چگونه خشکی واژن را درمان می‌کند؟

مونالیزا تاچ یک درمان ایمن، ساده، سریع و بسیار موثر است و اثر ماندگاری دارد. لیزر درمانی با مونالیزا تاچ برای تقویت بافت واژن، خون‌رسانی و بازگرداندن عملکرد طبیعی کاربرد دارد. این روش به خصوص برای زنانی مفید است که سابقه یا ارتباط خانوادگی با سرطان سینه دارند و قادر به استفاده از درمان جایگزینی هورمون نیستند. همچنین لیزر واژن مونالیزا تاچ کاملا ایمن و فوق‌العاده مؤثر است.

مشخصات ویژگی ها و مزایای لیزر مونالیزا طبق جدول زیر هستند:

کلام آخر

خشکی واژن مشکلی است که بسیاری از زنان از صحبت کردن در مورد آن احساس ناراحتی می‌کنند. بسیاری از بانوان ترجیح می‌دهند در سکوت رنج ببرند، زیرا معتقدند که این وضعیت فقط بخش اجتناب‌ناپذیری از افزایش سن و یائسگی است، اما درد و ناراحتی ناشی از خشکی واژن می‌تواند تاثیر زیادی در کیفیت زندگی یک زن داشته باشد. اگر از خشکی واژن رنج می‌برید، مهم است که به این مشکل رسیدگی کنید. انتخاب پزشک مجرب و تجویز روش درمانی مناسب می‌توانند این مشکل را به کلی ریشه‌کن کنند. ما در کلینیک نلارا با مجرب ترین پزشک ها و مجهز به جدیدترین مدل دستگاه مونالیزاتاچ تجربه ی درمان بیماران بیشماری را داریم. با انتخاب مرکز مجهز و پزشک مجرب سلامتی را به خود هدیه دهید.

سوالات متداول

پماد درمان خشکی واژن چیست؟

پمادهای مخصوص واژن مانند مرطوب‌کننده‌های واژینال یا کرم‌های حاوی استروژن مانند استرومارین، ویتامین آ، کلوتریمازول و کالاندولا هستند.

چی بخوریم برای خشکی واژن؟

برای خشکی واژن غذای خاصی وجود ندارد، اما خوردن غذاهای حاوی اسیدهای چرب امگا‑۳ (مانند ماهی سالمون، گردو) و آب کافی به سلامت پوست و بافت‌های مخاطی کمک می‌کنند.

آیا خشکی واژن خطرناک است؟

خشکی واژن خطرناک نیست، اما می‌تواند باعث سوزش، خارش، درد هنگام رابطه جنسی و افزایش احتمال عفونت شود (در صورت درمان نشدن).