علت خروج باد از واژن چیست؟ + روش های پیشگیری و درمان

وقتی هوا داخل کانال واژن (مهبل) شما گیر می‌کند، در نهایت باید بیرون بیاید. گاهی اوقات خروج باد را فقط خودتان متوجه می‌شوید، اما گاهی صدایش آنقدر بلند است که توجه همه را به خود جلب می‌کند. برخلاف گاز دستگاه گوارش، باد واژن بی‌بو و بی‌ضرر است. با این حال، همچنان می‌تواند احساس ناخوشایند و شرم‌آوری ایجاد کند. تقریباً از هر ۳ نفر ۲ نفر خروج باد از رَحِم را تجربه می‌کنند، پس نگران نباشید! چون تنها نیستید.

چه این اتفاق در طول رابطه جنسی، یوگا یا هنگام قرار دادن تامپون یا کاپ قاعدگی رخ دهد، آزاد شدن ناگهانی باد واژن می‌تواند در هر زمان شما را غافلگیر کند؛ اما بیایید در این مقاله از کلینیک نلارا ببینیم باد مهبل چیست و آیا راهی برای جلوگیری از آن وجود دارد یا خیر.

باد واژن چیست؟

باد یا گاز واژن (Vaginal Gas) زمانی رخ می‌دهد که هوا در واژن شما گیر میفتد و سپس خارج می‌شود. اگرچه باد مهبل می‌تواند از نظر احساسی آزاردهنده باشد، اما یک ویژگی بدنی بسیار رایج و طبیعی است. مطالعات نشان می‌دهد که تقریباً ۷۰ درصد از بانوان در مقطعی از زندگی خود، آن را تجربه می‌کنند.

برخلاف گاز روده (Flatus) که محصول جانبی هضم غذا است و بوی بدی دارد (به‌دلیل باکتری‌ها و مواد غذایی تخمیر شده در روده)، خروج باد از رحم بی‌بو است، زیرا فقط هوای محیط اطراف است که وارد شده و سپس آزاد می‌شود. اگرچه این باد یک موضوع فیزیولوژیکی طبیعی است، اما اگر به طور مکرر رخ دهد یا باعث ناراحتی شود، ممکن است نشانه‌ مشکل باشد.

علل خروج باد از واژن

گاز مهبل می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد. برخی از علل اصلی عبارتند از:

• فعالیت جنسی: هوا در طول رابطه جنسی می‌تواند در داخل واژن محبوس شده و در نهایت به صورت گاز آزاد شود. این موضوع رایج و اغلب بی‌ضرر است.
• ورزش: فعالیت‌های بدنی، به ویژه فعالیت‌هایی که شامل پریدن یا حرکات خاص هستند، منجر به ورود هوا به حفره واژن و متعاقبا خروج آن می‌شوند.
• زایمان: پس از زایمان، به ویژه پس از زایمان طبیعی، بانوان ممکن است به دلیل تغییرات در عضلات و بافت‌های کف لگن، خروج باد از واژن را تجربه کنند.
• اختلال عملکرد کف لگن: ضعف عضلات کف لگن که می‌تواند ناشی از پیری، بارداری یا برخی شرایط پزشکی باشد، در کنترل هوا یا گاز از مهبل مشکل ایجاد می‌کند.
• روانکاری واژن: روانکاری زیاد مهبل، چه به دلیل برانگیختگی جنسی یا داروهای خاص، ممکن است فضای بیشتری برای ورود هوا به واژن ایجاد کند و منجر به تشکیل گاز شود.
• اختلالات دستگاه گوارش: مشکلاتی که بر سیستم گوارش تاثیر می‌گذارند، مانند باد، گاز یا یبوست، می‌توانند منجر به احساس داشتن باد واژن شوند.
• عفونت‌ها: در موارد نادر، عفونت‌ها (عفونت قارچی و غیره) یا التهاب رحم، مانند بیماری التهابی لگن (PID)، ممکن است منجر به ناراحتی و ایجاد علائم شبیه گاز مهبل شوند.

آیا خروج باد از واژن نشانه مشکل جدی است؟

از آنجایی که گاز مهبل علل بی‌ضرر زیادی دارد، اگر گهگاه به خصوص پس از رابطه جنسی یا قرار دادن کاپ قاعدگی رخ دهد، نباید جای نگرانی باشد. با این حال، اگر به طور منظم رخ دهد، ممکن است نشانه یک بیماری باشد. شایع‌ترین مشکلات سلامتی که ممکن است باعث گاز واژن شوند، عبارتند از:

اختلال عملکرد کف لگن

عضلات لگن از اندام‌های لگن مانند دهانه رحم، رحم، مثانه و رکتوم پشتیبانی می‌کنند. داشتن عضلات ضعیف در ناحیه لگن می‌تواند باعث بی‌اختیاری و نداشتن توانایی در کنترل کامل حرکات روده شود. شایع‌ترین علل ضعیف شدن این عضلات شامل بارداری، زایمان، آسیب‌های تروماتیک به ناحیه لگن، جراحی، یبوست مزمن و چاقی هستند.

درمان نکردن اختلال عملکرد کف لگن ممکن است منجر به عفونت یا آسیب به روده بزرگ شود. علاوه بر گاز واژن، اگر اختلال عملکرد کف لگن دارید، همچنین میل ناگهانی به ادرار کردن، ادرار دردناک، کمردرد، یبوست، اسپاسم عضلات در مهبل و ناراحتی در هنگام رابطه جنسی را تجربه خواهید کرد.

فیستول واژن

فیستول واژن یک سوراخ غیرطبیعی بین واژن و مثانه، روده یا رکتوم است. فیستول در اثر آسیب دیدگی، بیماری روده، سرطان روده بزرگ یا دهانه رحم، جراحی شکم یا سزارین ایجاد می‌شود. اگرچه گاهی اوقات خود به خود بهبود می‌یابد، اما در صورت درمان نشدن ممکن است باعث عفونت نیز شود.

علائم فیستول شامل خروج گاز واژن، نشت مدفوع از مهبل، سوزش اطراف واژن یا رکتوم، عفونت‌های مکرر دستگاه ادراری و آبسه‌های چرکی هستند. این مشکل در افراد مبتلا به بیماری کرون، با خطرات بیشتری مانند سرطان روده همراه است که باید جدی گرفته شود.

علائم مرتبط با خروج باد از واژن

در بیشتر موارد، باد مهبل علائم خاصی ندارد و یک عملکرد طبیعی بدن محسوب می‌شود. با این حال، ممکن است مواردی وجود داشته باشند که گاز واژن در کنار علائم دیگری رخ دهد که می‌تواند نشان‌دهنده یک مشکل اساسی باشد. این علائم طبق جدول زیر هستند:

نکته: اگر هر یک از علائم فوق را مشاهده کردید، به پزشک مراجعه کنید.

تشخیص خروج باد از واژن

در بیشتر موارد، گاز رحم را می‌توان بر اساس بررسی علائم و معاینه فیزیکی تشخیص داد. پزشک همچنین ممکن است معاینه لگن را برای بررسی هرگونه اختلال عملکرد زمینه‌ای کف لگن یا سایر شرایطی که ممکن است در خروج باد نقش داشته باشند، انجام دهد. اگر به عفونت یا سایر شرایط مشکوک باشد، پزشک ممکن است موارد زیر را تجویز کند:

• سواب واژن: ممکن است از ترشحات مهبل نمونه‌برداری انجام گیرد تا عفونت‌هایی مانند واژینوز باکتریایی یا عفونت‌های قارچی آزمایش شوند.
• سونوگرافی لگن: ممکن است از سونوگرافی برای بررسی ناهنجاری‌های ساختاری یا شرایطی مانند فیبروم یا کیست تخمدان استفاده شود.
• کولونوسکوپی یا ارزیابی دستگاه گوارش: در صورت مشکوک بودن به مشکلات دستگاه گوارش، ممکن است کولونوسکوپی یا سایر آزمایش‌های دستگاه گوارش توصیه شوند.

درمان خروج باد از واژن

از آنجا که باد واژن یک اتفاق طبیعی است، نیازی به درمان ندارد؛ اما ممکن است مواقعی وجود داشته باشند که گاز مهبل با یک مشکل پزشکی مرتبط باشد که نیاز به درمان دارد. برخی تحقیقات ارتباطی بین افتادگی اندام‌های لگنی و گاز واژن پیدا کرده‌اند، اما به شواهد کافی نیاز است. افتادگی زمانی رخ می‌دهد که هر یک از اندام‌های لگنی به دلیل ضعف در ساختارهای حمایتی، پایین بیایند. زایمان و سایر شرایطی که به بافت‌های لگن فشار وارد می‌کنند، ممکن است باعث این مشکل شوند.

اگر باد رحم با افتادگی مرتبط باشد، درمان ممکن است شامل استفاده از پساری (Pessary) و تقویت عضلات لگن با تمرینات کگل (Kegel) باشد. پساری یک وسیله دایره‌ای پلاستیکی یا لاستیکی است که در مهبل قرار می‌گیرد و از بافت‌هایی که در اثر افتادگی جابجا شده‌اند پشتیبانی می‌کند.

تمرینات کگل برای پیشگیری از خروج باد از واژن

برای انجام کگل مراحل زیر را دنبال کنید:

1. عضلاتی که در متوقف کردن ادرار نقش دارند را منقبض کنید. انقباض را تا ۱۰ ثانیه نگه دارید و سپس ۱۰ ثانیه شل کنید.
2. مطمئن شوید که فقط روی انقباض عضلات کف لگن خود تمرکز می‌کنید، نه عضلات شکمی!
3. سعی کنید هر روز حداقل سه ست ۱۰ تا ۱۵ تایی تمرینات کگل را تکرار کنید.

نکته: توجه داشته باشید که هنگام ادرار کردن، تمرینات کگل را انجام ندهید. این کار می‌تواند باعث تخلیه ناکافی مثانه شود که در صورت تکرار، منجر به عفونت‌های دستگاه ادراری (UTIs) خواهد شد.

درمان پزشکی خروج باد از واژن

درمان‌های پزشکی برای باد واژن عبارتند از:

• جراحی سفت کردن واژن: این روش به سفت شدن مهبل، درمان شلی رحم و کاهش احتمال گاز واژن کمک می‌کند.
• تزریق فیلر واژن: فیلر مورد استفاده یک ماده مصنوعی است که به طور طبیعی با گذشت زمان حل می‌شود. این ماده به سفت شدن و استحکام مهبل کمک می‌کند، اما اثر آن فقط ۶ ماه تا یک سال ماندگاری دارد.
• صندلی امسلا (EMSELLA): یک فناوری مورد تایید FDA (سازمان غذا و دارو آمریکا) با استانداردهای ایمنی بالا است. این صندلی ضعف عضلات کف لگن، باد واژن، بی‌اختیاری ادرار و موارد دیگر را درمان می‌کند. این دستگاه از فناوری الکترومغناطیسی متمرکز با شدت بالا (HIFEM) برای تحریک انقباضات سریع عضلات در کف لگن استفاده می‌کند.
• دستگاه لیزر مونالیزا تاچ: در ادامه به توضیح کامل عملکرد این دستگاه در درمان خروج باد از واژن می‌پردازیم.

آیا لیزر مونالیزا تاچ در درمان خروج باد از واژن موثر است؟

لیزر مونالیزا تاچ (MonaLisa Touch) یکی از روش‌های غیرجراحی و کم‌تهاجمی است که با استفاده از لیزر CO₂ هدفمند روی بافت رحم انجام می‌شود. این دستگاه تولید کلاژن و الاستین را در مخاط مهبل تحریک می‌کند و کیفیت بافت داخلی را بهبود می‌دهد. این کار باعث افزایش رطوبت، بهبود بافت، کاهش شل‌بودگی و گشادی واژن و کمک به کنترل برخی مشکلات عملکردی می‌شود.

بسیاری از متخصصان باور دارند که با بهبود تون عضلانی و کیفیت بافت مهبل پس از این درمان، علائمی مثل خروج باد از واژن ممکن است کاهش پیدا کنند، زیرا واژن محکم‌تر و منقبض‌تر می‌شود. ما در «کلینیک نلارا» از لیزر مونالیزا تاچ درجه یک استفاده می‌کنیم و تحت نظر پزشک متخصص انجام می‌شود. با این حال، این روش باید توسط پزشک متخصص و بعد از معاینه بالینی تأیید شود و لیزر لزوماً درمان قطعی برای گاز مهبل نیست و نتایج درمان بین افراد مختلف متفاوت است.

درمان انواع بیماری‌های زنان در کلینیک نلارا

کلینیک نلارا یک مرکز تخصصی در تهران است که با استفاده از تجهیزات پیشرفته و تیم پزشکان متخصص به بانوان خدمات متنوعی در زمینه سلامت و زیبایی زنان ارائه می‌دهد. در این کلینیک علاوه بر روش‌های زیبایی و تناسب‌اندام، بخش‌های مربوط به درمان بیماری‌های زنان شامل درمان مقاربت دردناک، خشکی و سوزش واژن، عفونت‌های مکرر، شلی رحم، واژینیسموس، زگیل تناسلی (HPV) و بی‌اختیاری ادراری نیز پوشش داده می‌شود. اگر علائم خاصی را تجربه می‌کنید، با کلینیک تماس بگیرید تا به شما مشاوره تخصصی و رایگان داده شود.

سوالات متداول

آیا خروج باد از واژن نشانه بارداری است؟

خروج باد از واژن به دلیل ورود هوا به داخل مهبل و خروج آن است و این پدیده نشانه بارداری نیست.

درمان گیاهی خروج باد از واژن چگونه است؟

برای خروج گاز از واژن درمان قطعی گیاهی مشخصی وجود ندارد، اما تقویت عضلات کف لگن با تمرینات و سبک زندگی سالم پیشنهاد می‌شود.

علت خروج باد از رحم بعد از سزارین چیست؟

بعد از سزارین، ضعف عضلات لگن و تغییرات فشار داخل شکم حین بهبود می‌تواند باعث تجمع و خروج هوا از مهبل شود، اما این موضوع رابطه مستقیمی با خود سزارین ندارد.

علت خروج باد از واژن قبل از پریودی چیست؟

در چند روز قبل یا در زمان قاعدگی تغییرات آناتومیک جزئی و انقباضات رحمی، شاید باعث شوند هوا راحت‌تر وارد و سپس از واژن خارج شود.